• aeiforoteliko1
  • pilotikoteliko1
  • ekdilositeliko1
  • hydrobot
  • 3on3slide
  • rompotiki

Με την ιστοσελίδα αυτή, ανοίγουμε ένα παράθυρο διαλόγου ανάμεσα σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς της σχολικής μας κοινότητας. Ο χώρος αυτός δημιουργήθηκε τόσο για να δώσει τη δυνατότητα στα παιδιά να παρουσιάσουν τις εργασίες και τις δραστηριότητές τους, όσο και για να παρέχει στον κάθε ενδιαφερόμενο τη δυνατότητα να αντλήσει πληροφόρηση για το Σχολείο μας.

Εκτύπωση

Κ.Ν.Λ. Σημειώσεις

Γράφτηκε από τον/την Χαμεζοπούλου Ελισάβετ. Posted in Β Γυμνασίου

                                            Χαμεζοπούλου Ελισάβετ
Φιλόλογος          

Γιάννη Ρίτσου, Ερημωμένα χωριά

1942: «Η τελευταία προ ανθρώπου εκατονταετία» αποτυπώνει ρεαλιστικά τη φρίκη και την εξαθλίωση της εποχής που αρχίζει με την υποχώρηση του ελληνικού στρατού στην Αλβανία και καταλήγει στα πρώτα ελπιδοφόρα φανερώματα της Αντίστασης κατά των Γερμανών κατακτητών που θα φέρει το τέλος της βαρβαρότητας και τη νίκη του Ανθρώπου.

Τόπος και χρόνος του ποιήματος (Δηλώνεται υπαινικτικά- Πώς;)

Τα πρόσωπα ? οι ήρωες (Σκέψεις ? Συναισθήματα ? Δράση - Χαρακτηρισμός)

Εκφραστικά μέσα (επίθετα ? εικόνες ? παρομοιώσεις ? μεταφορές)

                                                   Δομή και οργάνωση

Πρώτη στροφική ενότητα (στ.1-8)

Εικόνα ρημαγμένου από τον πόλεμο τοπίου: περιγραφική αφήγηση με ιδιαίτερα έντονα ρεαλιστικά στοιχεία. Τη συνολική εικόνα συνθέτουν εικόνες δύο κατηγοριών: α) στατικές και β) ζωντανές (με κίνηση, με ανθρώπινη παρουσία ή με ήχο).

Ερ. Να τις εντοπίσετε και να τις τοποθετήσετε στην αντίστοιχη κατηγορία.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο στίχος: χαμηλά στον ορίζοντα η σιγαλιά του χαμένου πολέμου. Ερ. Γιατί;

Κύρια θεματικά κέντρα: η κατάρρευση του μετώπου, η ήττα, η υποχώρηση.

Δεύτερη στροφική ενότητα (στ. 9-17)

Μας επαναφέρει στα δεινά του μετώπου(Πού; Πώς;)????????????????????

Εδώ ακούγεται η φωνή των νικημένων στρατιωτών

Ερ. Τι λένε; Πώς ερμηνεύονται τα λόγια τους; Ποιους εκφράζει το α΄πληθ. πρόσωπο;

Η παρομοίωση των στ. 13-15 επαναφέρει μια ειρηνική εικόνα μέσα στο βομβαρδισμένο σπίτι.

Ερ. Τι σας φέρνει στο νου η λέξη φως και γιατί πρέπει να το κρύψουν;

Η ενότητα κλείνει με την εικόνα του αμήχανου στρατιώτη (Ερ. Πώς νοιώθει; Τι σκέφτεται;) και το ρήμα Νύχτωνε. Ερ. Τι σημαίνει (κυριολεκτικά και μεταφορικά); Πώς λειτουργεί ο Παρατατικός;

Κύρια θεματικά κέντρα:???????????????????????....................

??????????????????????????????????????..

Τρίτη στροφική ενότητα (στ. 18-20)

Το ποίημα κλείνει με την εικόνα των στρατιωτών που τους «καταπίνει» η νύχτα αλλά «μια κόκκινη λάμψη» δίνει το φως της ελπίδας ότι?????????????????????????

Θεματικό κέντρο:????????????????????????????????.

 Γλώσσα ? ύφος ?????????????????????????????????

 Στιχουργική??????????????????????????????????

Ερ. Σε ποια κατηγορία (μοντέρνο ή παραδοσιακό) θα εντάσσατε το ποίημα: Γιατί;(βλ. φωτοτυπία)

 

Η αφηγηματική οργάνωση του ποιήματος: Εναλλάσσεται η φωνή του αφηγητή με των προσώπων.

Ερ. Εντοπίστε τα σημεία όπου «ακούγεται» ο ποιητής-αφηγητής και εκείνα όπου «ακούγονται» τα πρόσωπα. Τι εξυπηρετεί αυτή η εναλλαγή;

 

Τελικά το νόημα του ποιήματος:???????????????????????????

 

Εργασία: Φέρτε να διαβάσουμε στην τάξη άλλα ποιήματα του Ρίτσου που σας άρεσαν ή σας εντυπωσίασαν   για κάποιο λόγο.

Ή Διαλέξτε τις πληροφορίες από τη ζωή του που σας εντυπωσίασαν και παρουσιάστε τες στην τάξη.

 

                 Άλκη Ζέη , «Αναμνήσεις της Κωνσταντίνας από τη Γερμανία »

           (απόσπασμα από το μυθιστόρημα «Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της»)

Δομή ? ενότητες (με κριτήριο το χώρο)      τίτλοι (συμπληρώστε τους)

1η???????????????????????????????????????...

2η ???????????????????????????????????????...

3η????????????????????????????????????????

4η ???????????????????????????????????????...

5η ????????????????????????????????????????

[6η ..............................................................................................................................................................]

Προσέχουμε πόσο ομαλά γίνεται η μετάβαση από τη μία ενότητα στην άλλη. Ερ. Βρείτε παραδείγματα.

Απαραίτητες πληροφορίες

Η αφηγήτρια έχει ζήσει επτά χρόνια στο Άαχεν της Γερμανίας μαζί με τους γονείς της. Έχει φοιτήσει σε γερμανικό σχολείο, στο οποίο υπηρετούσε και η μητέρα της ως δασκάλα ????????????.

Τώρα βρίσκεται στο σπίτι της γιαγιάς της στην Ελλάδα χωρίς τους γονείς της. Σε δύσκολες προσωπικές στιγμές αναθυμάται μέρες ευτυχίας στο?????και στο??????????????????.

Αφηγήτρια

Δραματοποιημένη ? αυτοδιηγητική ? πρωταγωνίστρια

Λειτουργεί ως αφηγούμενη ? ανακλητική μνήμη. Κινείται σε δύο χρονικά επίπεδα:

α) το τώρα: 13 χρόνων με τη γιαγιά στην Ελλάδα και

β) το τότε:  6 χρόνων με τους γονείς της στη Γερμανία.

Είναι δημιουργός της αφήγησης και πρωταγωνίστρια της ιστορίας που αφηγείται.

Αφηγηματικοί τρόποι: διήγηση

                                     μίμηση (διάλογος)

                                     περιγραφή

                                     σχόλια

Ερ: Βρείτε παραδείγματα στο κείμενο.

Αφηγηματικές τεχνικές: Ευθύγραμμη αφηγηματική σειρά με διακοπές ? αναδρομές.

           Ερ: Μπορείτε να βρείτε σε ποια σημεία γίνονται αναδρομικές αφηγήσεις;

Τα πρόσωπα της ιστορίας:

Η Κωνσταντίνα,???????????????????????????????????

?????????????????????????????????????????..

Καλύπτουν τρεις (3) γενιές:

  • Οι παππούδες (διχασμός ? εμφύλια τραγωδία)
  • Οι γονείς (??????????????????????????.????????..)

       & οι δάσκαλοι (????????????????????????????????..)

  • Η γενιά της Κωνσταντίνας (???????????????????????????...)

Ερ: Να χαρακτηρίσετε την ηρωίδα και όποιον θέλετε από τους δευτερεύοντες ήρωες. Μην ξεχνάτε

να δικαιολογείτε κάθε χαρακτηρισμό.

Τα θεματικά κέντρα του κειμένου:

  • Η ζωή ενός παιδιού στο πλαίσιο της οικογένειας με αγάπη, στοργή, κατανόηση, αποδοχή??..
  • Η φοβία για το σχολείο
  • Το περιβάλλον του γερμανικού σχολείου (οι δάσκαλοι, η παιδαγωγική, η πολυπολιτισμικότητά του)
  • Το γερμανικό εκπαιδευτικό σύστημα που «δεν αστειεύεται»
  • Η κοινωνικοποίηση και η προσαρμογή της αφηγήτριας στην ξένη χώρα
  • Τα εμφυλιοπολεμικά μίση που δίχασαν τους Έλληνες

Γλώσσα: απλή , φυσική με εφηβικό αυθορμητισμό και χιούμορ

Ύφος: πυκνό, γλαφυρό, συναισθηματικά νοσταλγικό, ειρωνικό (όταν γίνονται αναφορές στη γιαγιά)

Εκφραστικά μέσα:

Εργασία: σημειώστε δύο παραδείγματα από πέντε διαφορετικά εκφραστικά μέσα που σας εντυπωσίασαν.

                                               Ερωτήσεις περιεχομένου

 

  1. Πώς νοιώθει η Κωνσταντίνα τώρα που αφηγείται την ιστορία της;
  2. Πώς περιγράφεται η σχέση της Κωνσταντίνας με τον πατέρα και τη μητέρα της;
  3. Μπορείτε να βρείτε σημεία στο κείμενο που φανερώνουν τα συναισθήματα της Κωνσταντίνας για τους γονείς της;
  4. Μέσα από το μύθο μεταφέρονται οι συναισθηματικές ανάγκες των εφήβων. Ποιες είναι αυτές; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με αναφορές στο κείμενο.
  5. Ποια θετικά χαρακτηριστικά έχουν, κατά τη γνώμη σας, οι δάσκαλοι που είδαμε σ? αυτό το κείμενο;
  6. Γράψτε ή την περίληψη του αποσπάσματος παραλείποντας την 4η ενότητα ή μόνο της 4ης ενότητας.

                       

                           Νίκου Καζαντζάκη, «Μια Κυριακή στην Κνωσό »

                                (απόσπασμα από την «Αναφορά στον Γκρέκο »)

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

  1. Η γραφή του Καζαντζάκη (1883-1957) συχνά παρουσιάζει ένα είδος υπερβολής και διόγκωσης των πραγμάτων π.χ. «προσκύνημα στην άγια Κρήτη».

Συχνά η Κρήτη στα έργα του αποκτά διογκωμένες διαστάσεις, γίνεται ένα « πρόσωπο » μυθικό, μια αγιότητα, ένα είδος πρωτοφανέρωτης και μοναδικής ιδέας πολιτισμού και τρόπου ζωής.

2. Το απόσπασμα δεν έχει τα τυπικά χαρακτηριστικά ταξιδιωτικού κειμένου. Οι δυο επισκέπτες δε βλέπουν τόσο το χώρο της Κνωσού, αλλά πιο πολύ αιχμαλωτίζονται και κυριαρχούνται από τις δικές τους σκέψεις και ανησυχίες (εσωστρέφεια).

3. Τα θέματα που απασχολούν τη σκέψη των δύο ηρώων:

α) Η στάση του σύγχρονου επισκέπτη σε ένα χώρο πανάρχαιου πολιτισμού : ιερή σιωπή.

β) Ο πολυσυμβολισμός της έννοιας του Θεού: πίσω απ? όλα τα θρησκευτικά σύμβολα       κρύβεται το «αμετασάλευτο» πρόσωπο του ενός Θεού.

γ) Η υπεροχή του μινωικού πολιτισμού (μέσα στα ανθρώπινα μέτρα)

δ ) Η μοναδικότητα της Κρήτης ως έκφρασης πολιτισμού συγκριτικά μα τους μεταγενέστερους ελληνικούς πολιτισμούς.

4. Το τώρα της Κρήτης (η γριούλα- ο φύλακας): ανθρωπιά, αγάπη, φιλοξενία.

5. Οι περιγραφικές ανάπαυλες : τα πρόσωπα, η Κνωσός , η φύση, οι τοιχογραφίες.

6. Γλώσσα: πλούσια, ευκίνητη, καταιγιστική, ξεχειλίζουσα, σχεδόν χειμαρρώδης, με υπερβολή στη χρήση του επιθέτου, ποιητική, με αρκετούς κρητικούς ιδιωματισμούς = «Καζαντζάκεια γλώσσα».

7. Ύφος: γλαφυρό, ζωηρό, «πολύχρωμο».

8. Αφήγηση: σε α΄πρόσωπο.

   Αφηγητής = συγγραφέας = πρωταγωνιστής = αυτοδιηγητικός.

   Αφηγηματικές τεχνικές: διήγηση

                                μίμηση (διάλογος)

                                περιγραφή

                                σχόλια

                                εσωτερικός μονόλογος ( στους στοχασμούς )

Αφηγηματικός χρόνος: ευθύγραμμη δομή και οργάνωση της αφήγησης με βάση το χρόνο (αρχή ? μέση ?τέλος). Ωστόσο γίνονται αναδρομές της μνήμης . Σε ποια σημεία;

9. Εκφραστικά μέσα: έντονη χρήση της μεταφοράς και του επιθέτου, πολλές εικόνες, λίγες παρομοιώσεις και αντιθέσεις. Εργασία: σημειώστε εκφραστικά μέσα που σας εντυπωσίασαν.

10. Δομή ? ενότητες: σημ. στο κείμενο.

Το μυθιστόρημα «Αναφορά στον Γκρέκο» είναι μυθιστορηματική αυτοβιογραφία: συνδυάζει την αλήθεια (= τα πραγματικά γεγονότα της ζωής του συγγραφέα) με τη φαντασία (τα μυθο -πλαστικά στοιχεία του έργου). Ο Καζαντζάκης το απευθύνει με τη μορφή αναφοράς και μιας εκ βαθέων εξομολόγησης, στο συμπατριώτη του μεγάλο ζωγράφο Γκρέκο (= Δομήνικο

Θεοτοκόπουλο,1541-1614) που καταγόταν από το Ηράκλειο της Κρήτης και πέθανε στο Τολέδο της Ισπανίας. Είναι από τα τελευταία έργα του συγγραφέα (εκδόθηκε μετά το θάνατό του, το 1961).

Εργασία: σημειώστε σκέψεις και ιδέες που σας εντυπωσίασαν ή σας προβλημάτισαν

                       

                Οδυσσέα Ελύτη [Πίνοντας ήλιο κορινθιακό] (1943)

 Το ποίημα προέρχεται από τη συλλογή «Ήλιος ο πρώτος» ένα έργο φωτεινού και αισιόδοξου λυρισμού που εκδόθηκε μέσα στη Γερμανική κατοχή.

 Εξωτερικά στοιχεία του ποιήματος

15 στίχοι σε δυο στροφές (8 και 7 στίχων)

Αστιξία εκτός από την τελεία στο τέλος κάθε στροφής

Κάθε στίχος αρχίζει με κεφαλαίο => χαρακτηριστικό της νεότερης ποίησης

 

Το ποιητικό θέμα

Άνθρωπος και φυσικό περιβάλλον

Το ελληνικό τοπίο ? Η χαρά της ζωής

 

Δομή - οργάνωση του ποιήματος

α΄ στροφική ενότητα: «βρήκα» το βασικό ρήμα σε α΄ πρόσωπο => αποτέλεσμα τεσσάρων ενεργειών που δηλώνονται με τέσσερες τροπικές μετοχές (πίνοντας, διαβάζοντας, δρασκελίζοντας, σημαδεύοντας)

β΄ στροφική ενότητα: «φεύγω» το βασικό ρήμα σε α΄ πρόσωπο => αποτέλεσμα τριών ενεργειών που δηλώνονται με τρία ρήματα σε α΄ πρόσωπο και σε ασύνδετο σχήμα.

 

Εκφραστικά μέσα

α. Η πληθωρική χρήση του ρήματος (και των μετοχών) => Μετράμε 9 ρήματα και μετοχές που δηλώνουν την πολλαπλή δράση και ενεργητικότητα του ποιητή - αφηγητή και αποκαλύπτουν την ιδιαίτερη επαφή του με τη φύση.

β. Η μεταφορική ? λυρική χρήση της γλώσσας π.χ.

«πίνοντας ήλιο κορινθιακό»: Ο ποιητής «πίνει» = απολαμβάνει γευστικά το ηλιακό φως. Γιατί κορινθιακό φως; ή βρίσκεται εκεί ή ανακαλεί μνήμες.

«διαβάζοντας τα μάρμαρα» = μελετώντας τον πολιτισμό μας ? την ιστορία μας.

γ. Οι τολμηρές (κάποτε) εικόνες του ποιήματος π.χ:??..???????????????..

δ. Παρήχηση του ρ στο στίχο 9

ε. Η ποιητική χρήση της γλώσσας (χαρακτηριστική του ποιητή και κάποιες φορές στα όρια του υπερρεαλισμού) π.χ

«τη ζωντανή στεριά που ο πόθος χαίρεται ν? ανοίγει»: = ο ερωτικός πόθος που αναζωογονεί τη φύση την αναδημιουργεί.

«χώνω το χέρι μου στις φυλλωσιές του ανέμου» = το άυλο και αόρατο γίνεται απτό χειροπιαστό

 

Το ποιητικό νόημα: Ο ποιητής ? αφηγητής έχει άμεση, απτή, σωματική σχέση με τη φύση. Αυτό το βίωμα του δημιουργεί μια νέα και αισιόδοξη όραση. Με αυτή αναπλάθει έναν καινούργιο και όμορφο κόσμο. Μέσα σε αυτόν ο ποιητής φεύγει και ταξιδεύει νοερά Δηλαδή η φύση αναζωογονεί τον ποιητή και ο ποιητής ξαναγεννάει τον κόσμο, τον βλέπει με άλλα μάτια, με άλλη όραση.

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση